Jim Jarmusch heeft iets met zogenaamde anthologiefilms. Je weet wel, films die bestaan uit aparte kortverhalen die soms open en bloot en soms summier met elkaar zijn verbonden.

Jarmusch gooide zich al op die omnibuscinema met Mystery Train, Night on Earth, Coffee and Cigarettes – en nu ook met Father Mother Sister Brother. De drie verhalen van Mystery Train speelden zich af tijdens dezelfde nacht in een hotel in Memphis, telkens in een andere kamer. De vijf verhalen in Night on Earth bewogen zich voort tijdens een taxirit in vijf verschillende steden. Coffee and Cigarettes deed het dan weer met elf losse vignettes waarin er over van alles en nog wat werd gepalaverd in de nabijheid van koffie en sigaretten.

Titelgewijs geeft Jarmusch zijn inhoud duidelijk prijs in Father Mother Sister Brother. In het eerste verhaal zie je de band tussen een vader en zijn volwassen zoon en dochter, in het tweede die tussen een moeder en haar twee volwassen dochters en in het derde zie je hoe een broer en zus omgaan met de dood van hun ouders. Is er een link? Ja, maar Jarmusch speelt die niet openlijk uit. In alle drie de verhalen passeren skateboarders in beeld, duikt er een (al dan niet echte) Rolex op en passeert hetzelfde stukje tekstflard. Verbindingspunten die er eerder zijn voor de gein dan voor de diepgang. De echte link zit hem (misschien) in de geheimen die ouders voor hun kinderen hebben (en vice versa), en in de manier waarop ouders en kinderen op latere leeftijd steeds meer levens gaan leiden waar bijna geen raakpunten meer mee zijn.

Let op de (misschien), want wellicht is het helemaal niet nodig om gelijklopende elementen te spotten in het drieluik. Je kan de drie verhalen ook gewoon nemen voor wat ze zijn: babbelscènes tussen familieleden die zich ontvouwen als minitoneelstukken met een eigen stem en smoel. En alledrie met een traag tempo: er wordt vooral/uitsluitend gebabbeld, en Jarmusch kalefatert het visueel op met een strakke beeldvoering die alle ruimte geeft aan de acteurs om het beste van hun (praatvaardige) zelve te geven.

Het eerste verhaal is het geestigste, met Tom Waits als weduwnaar in New Jersey die bezoek krijgt van zoon Adam Driver en dochter Mayim Bialik – en daarbij heel hard zijn best doet om niet in zijn kaarten te laten kijken terwijl hij desinteresse als interesse verpakt. In het tweede trekt Jarmusch naar Dublin en toont hij het jaarlijkse theedrinkmoment van Charlotte Rampling met haar dochters Cate Blanchett en Vicky Krieps. En in het derde zie je de Parijse ontmoeting tussen zus Indya Moore en broer Luka Sabbat na de plotse dood van hun ouders. 

De verhalen moeten het vooral hebben van wat Jarmusch tussen de regels laat zien: stiltes, gelaatsuitdrukkingen, items in de achtergrond … ze zeggen vaak meer dan de bijwijlen aanslepende dialogen die de voorgrond opeisen. Een omfloerste manier om te duiden dat Jarmusch’ veertiende worp in de eerste plaats saaie meuk is? Dat zou best kunnen, al is het meuk die met de Gouden Leeuw op het festival van Venetië aan de haal ging. Juryvoorzitter Alexander Payne was waarschijnlijk fan van traagebbende transjes de vie.

Father Mother Sister Brother is cinema waarvan je voelt dat die onder je vel probeert te kruipen, en waarvan je tegelijkertijd voelt dat het je allemaal ontglipt. Genoeg cinematografische finesse om je aandacht vast te houden, tegelijkertijd ben je in het gezelschap van personages die vaak minder interessant zijn dan de situaties die Jarmusch aanschouwelijk schetst. Trage observatiecinema die inspanning vraagt als je bij de les wil blijven dus. En waarin voor de goede verstaander van alles gebeurt terwijl er ogenschijnlijk helemaal niets gebeurt. In die optiek is dit kijkstuk (misschien) eerder te omschrijven als ‘uitdagende onafhankelijke karaktercinema’ dan als ‘saaie meuk’. Let op de haakjes.