Hoop je op een tamme muis, fluitende kanaries of een poster van Rita Hayworth of Raquel Welch aan de muur? Rep je dan naar Cold Mountain Penitentiary, Alcatraz of Shawshank, want achter de tralies van het Britse Wasteman valt weinig hoop of loutering te rapen binnen het grauwe geweld van het gevangenisleven.

Nochtans heeft de tot dertien jaar cel veroordeelde Taylor (David Jonsson) wel reden om te geloven dat hoop doet leven. Door een wetswijziging en goed gedrag staat hij op het punt vervroegd vrij te komen. Krijgt hij een paar dagen voor die heuglijke dag toch wel het gezelschap van een nieuwe celgenoot zeker. En die Dee (Tom Blyth) is niet meteen een brave modelgevangene die de regels volgt. Waardoor Taylor wordt meegezogen in de slipstream van diens acties en zijn vervroegde vrijlating op de helling komt te staan.

Deze eenvoudige en gebalde thriller vinkt nogal wat genreclichés af, en lag ooit op tafel bij de Safdiebroers, die er uiteindelijk voor kozen om hun eigen Uncut Gems te verfilmen. Het script slingerde zich daarop een weg naar Cal McMau, voor wie dit meteen zijn regiedebuut werd na een carrière als motiongraphics-animator en regisseur van commercials, videoclips en kortfilms. Al is ‘meteen’ niet meteen het juiste woord op de juiste plaats: het kostte McMau uiteindelijk bijna tien jaar om de film van de grondslapersgrond te krijgen.

Jonsson deed als pas afgestudeerde dramastudent al in 2017 auditie voor de rol van Taylor. Het project ging toen echter niet door, en McMau kreeg niet eens zijn auditietape te zien. Jaren later – nadat hij op het punt van de grote doorbraak stond na zijn televisiereeks Rye Lane en voor de release van Alien: Romulus – ging Jonsson actief op zoek naar het script waarvoor hij destijds auditie had gedaan. De rechten lagen intussen terug bij McMau en van het een kwam het ander: de twee hadden een ontmoeting met elkaar en door het vernieuwde enthousiasme stond Wasteman terug op de rails. Wat meteen verklaart waarom Jonsson ook als coproducent op de generiek staat. Ook Philip Barantini – regisseur van Boiling Point en Adolescence – zette zijn schouders mee onder de film.

McMau nam alles op minder dan een maand tijd op, en ging daarbij voor zoveel mogelijk realisme. Als locatie koos hij voor de leegstaande Shepton Mallet Prison – ooit Engelands oudste operationele gevangenis – en heel wat bijrollen en figuranten werden vertolkt door voormalige gevangenen. Ook de vele iPhone-opnames waarmee de film zijn doorspekt en die het leven in de gevangenis mee in beeld brengen zijn gebaseerd op echte footage die McMau in handen kreeg tijdens de preproductiefase. 

Lean en mean zijn twee woorden die van toepassing zijn op Wasteman, al duidt de prent tegelijkertijd aan dat het niet zo eenvoudig is nog vernieuwing te vinden binnen het genre van de gevangenisfilm. Alles wat je hier te zien krijgt is niet echt verrassend te noemen, en die graad van herkenbaarheid maakt dat Wasteman zelden echt door het dak gaat. Al is wel duidelijk dat het talent van zowel de regisseur als de twee centrale vertolkers hier floreert, en dat helpt om bij de les te blijven tijdens de gebalde speelduur van amper negentig minuten. Het inlassen van de vlieg-op-de-muur-iPhone-scènes is een slimme (stilistische) keuze van McMau om zoveel mogelijk omkaderende achtergrond te tonen zonder het allemaal nodeloos lang(er) te maken. Dus ja, toch maar kijken naar dit beloftevolle debuut. Al dan niet vanop een stapelbed met een stuk zeep in het gat.