Bopha! is een film die eind jaren tachtig mooi in het rijtje van Cry Freedom, A Dry White Season en A World Apart zou hebben gepast: stuk voor stuk potente films die met getrokken messen de Zuid-Afrikaanse apartheid aanklaagden.

Bopha! doet dat ook, maar de verfilming van Percy Mtwa’s uit 1986 stammende toneelstuk was pas in 1993 een feit. Geregisseerd door Morgan Freeman dan nog wel, meteen de enige langspeler waarvoor hij op de regiestoel plaatsnam. Al werd er in het jaar dat het stuk in première ging wel al een televisiedocumentaire gemaakt met Sidney Poitier als narrator over Mtwa’s productie en bij uitbreiding over de toenmalige toestand in Zuid-Afrika.

Een interessante weerhaak in Bopha!: je krijgt te zien hoe de Zuid-Afrikaanse apartheidspolitiek en het racisme een weerslag hadden op het leven van de zwarte leden van het Zuid-Afrikaanse politiekorps. Die moesten uiteraard luisteren naar hun (blanke) bevelhebbers, en dat werd problematisch als het bevel kwam om hardhandig op te treden tegen andere zwarte Afrikanen, zoals hier het geval is bij het uiteendrijven van een vreedzaam studentenprotest. Ook werden ze door andere zwarten vaak als verraders beschouwd. Danny Glover is uitstekend moedig-sereen als een zwarte officier die zijn hart en ziel legt in het opleiden van zijn kadetten, en graag zou hebben dat zijn zoon ook de rangen vervoegt. Wat die niet wil, en finaal komen vader en zoon zelfs regelrecht tegenover elkaar te staan.

Geen kwaad woord over de goede bedoelingen van Freeman en ieder ander die bij het oprechte Bopha! was betrokken, maar naar het einde is de nuance toch wat zoek. Sommige verhaalwendingen voel je van ver aankomen, waardoor de secure opbouw van dit humane drama finaal wat van zijn pluimen verliest. Ook het casten van een uiteraard heel vileine Malcolm McDowell als een door en door slechte blanke leider van de geheime dienst is weinig subtiel te noemen.

Zelfs al zoekt de prent finaal iets te veel de melokant van de zaak op, toch verdient Bopha! het om als eerbiedwaardige cinema geboekstaafd te staan. En als onderschatte. Paramount deed niet veel moeite om de prent een lang leven te gunnen in de bioscoop: tijdens de premièreweek was de film in Amerika in amper zesentwintig zalen te zien om vervolgens sneller dan snel uit roulatie te worden genomen. Waardoor de film in heel wat andere landen rechtstreeks op video werd uitgebracht: een lot dat Bopha! ook in ons vlakke kikkerdrilland te wachten stond.